بهبود ردگیری تغییرات در لیبره‌آفیس

یکی از ویژگی‌های واژه‌پرداز لیبره‌آفیس قابلیت ردگیری تغییرات (Track Change) در سند است. این قابلیت با همهٔ مفید بودنش یک مشکل مهم داشت:

قبلاً، تنظیمات ردگیری تغییرات برای کل سند اعمال می‌شد. یعنی اگر یک نفر ردگیری تغییرات را روشن می‌کرد، تمام افرادی که روی آن سند کار می‌کردند، تغییراتشان ثبت می‌شد. این موضوع می‌توانست مشکل‌ساز باشد، به‌ویژه وقتی چند نفر به‌صورت هم‌زمان روی یک سند کار می‌کردند.

فرض کنید علی مشغول تایپ کردن در یک سند است و رضا ردگیری تغییرات را روشن کند. متأسفانه بلافاصله هر چی علی تایپ کرده است به‌صورت تغییراتِ ثبت‌شده (اضافه شدن) نشان داده می‌شود، که برای رضا گیج‌کننده است، چون او فقط در حال تایپ کردن بوده و تنظیمات را تغییر نداده است.

راه‌حل جدید این است که هر کاربر می‌تواند به‌طور مستقل ردگیری تغییرات را برای خود روشن یا خاموش کند. این یعنی اگر کاربر اول ردگیری تغییرات را خاموش کند، آنچه تایپ کرده است به‌عنوان تغییر ثبت نمی‌شوند، حتی اگر کاربر دوم ردگیری تغییرات را روشن کرده باشد.

Per-user track changes recording in Writer

مزایای راه‌حل جدید:

  • هر کاربر می‌تواند تصمیم بگیرد که آیا می‌خواهد تغییراتش ثبت شود یا خیر؛
  • وقتی چند نفر به‌صورت هم‌زمان روی یک سند کار می‌کنند، تداخل کمتری ایجاد می‌شود؛
  • کاربران می‌توانند به‌راحتی ببینند که چه کسی چه تغییراتی در سند داده است.

به‌عبارت ساده‌تر قبلاً مثل این بود که یک کلید برای روشن و خاموش کردن ردگیری تغییرات وجود داشت که برای همه اعمال می‌شد. حالا، هر کاربر یک کلید جداگانه برای خودش دارد. این ویژگی جدید، کار با اسناد مشترک را آسان‌تر و شفاف‌تر می‌کند، زیرا به هر کاربر اجازه می‌دهد تا کنترل بیشتری بر ردگیری تغییرات داشته باشد.

لیبره‌آفیس و فایربرد

Firebird database server

لیبره‌آفیس به خودی خود نمی‌تواند داده‌ها را ذخیره و مدیریت کند. برای این کار، به یک موتور پایگاه داده نیاز دارد. برای این منظور برنامه‌های مختلفی وجود دارند، اما موتور پایگاه دادهٔ فایربرد بهترین است و مهم‌ترین دلیلش تنوع روش‌هایی است که برای اتصال به پایگاه داده در اختیار کاربر می‌گذارد.
اجازه بدهید موضوع را با زبانی ساده و قابلِ‌فهم برای افراد غیرفنی روشن کنیم.

اگر فایربرد را به یک گاوصندوق دیجیتال تشبیه کنیم، برای باز کردن درِ این گاوصندوق و دسترسی به اطلاعات داخلش روش‌های مختلفی وجود دارد:

  • روش داخلی (Embedded): مثل این است که همه چیز، هم اطلاعات و هم کلید گاوصندوق، در یک فایل باشد. این روش برای کسانی که تازه شروع به کار با گاوصندوق اطلاعات کرده‌اند، خیلی ساده است.
  • روش خارجی (External): اطلاعات در یک فایل جداگانه و کلید در یک فایل دیگر ذخیره می‌شود. این روش امن‌تر است و برای کسانی که حرفه‌ای‌تر هستند، مناسب است.
  • روش مرکزی (Server): فرض کنید اطلاعات در یک گاوصندوق مرکزی در یک بانک قرار دارد و چند نفر هم‌زمان می‌توانند با کلیدهای مختلف به آن دسترسی داشته باشند. این روش برای کار گروهی خیلی خوب است.
  • اتصال‌دهنده‌های JDBC و ODBC که حکم کلیدهای اضافه را برای باز کردن در گاوصندوق دارند و معمولاً کمی کندتر هستند.

لیبره‌آفیس ۲۵.۲.۲ منتشر شد

نسخهٔ ۲۵.۲.۲ لیبره‌آفیس منتشر شد.

در این انتشار نسخهٔ جدید بانک کلمات فارسی با اصلاحات و بهینه‌سازی‌های فراوان جایگزین نسخهٔ قدیمی شد. 😊

https://bugs.documentfoundation.org/show_bug.cgi?id=164996

این بانک را که برای آماده‌سازی‌اش ساعت‌ها وقت صرف شد هدیه می‌کنم به روح مادرم که یقین دارم با اینکه جسمش دیگر در این دنیا نیست، اما روحش از انتشار آن خوشحال خواهد شد.


علاوه بر این اِشکالی که در متن‌های فارسیِ هم‌تراز (Justify) وجود داشت برطرف شده است.

https://bugs.documentfoundation.org/show_bug.cgi?id=164140

جشن روز آزادی اسناد

لوگوی روز آزادی اسناد

چرا روز آزادی اسناد اهمیت دارد؟

هر ساله، روز آزادی اسناد یادآور این ایدهٔ مهم و ارزشمند است که ما باید کنترل خود را بر داده‌هایمان حفظ کنیم. این کنترل شامل نحوهٔ ذخیره‌سازی، دسترسی، به‌اشتراک‌گذاری و حفظ قابلیت استفاده از داده‌ها در طول زمان است. در مرکز این مسئله، استانداردهای باز و فرمت‌هایی قرار دارند که بدون هیچ محدودیتی قابل خواندن، استفاده و توسعه هستند.

آزادی اسناد یعنی چه؟

آزادی اسناد به این معناست که بتوانیم اسناد دیجیتالی ایجاد کنیم و به آن‌ها دسترسی پیدا کنیم بدون اینکه به نرم‌افزارهای خاص شرکت‌هایی وابسته باشیم. اسناد باید در هر سیستمی قابل باز کردن باشند، چه امروز و چه در آینده. این امر تنها با استفاده از استانداردهای باز مانند ODF (فرمت اسناد باز) یا PDF/A ممکن است.

فرمت‌های انحصاری می‌توانند محتوای شما را زندانی کنند. تصور کنید که بخواهید یک پروژهٔ قدیمی را باز کنید و متوجه شوید که نرم‌افزار مربوطه دیگر وجود ندارد یا نیاز به اشتراک دارد. این مشکل نشان می‌دهد که داده‌های شما نباید به دلیل تغییر مدل کسب‌وکار یک شرکت منقضی شوند.

چگونه می‌توانیم از آزادی اسناد حمایت کنیم؟

  • از نرم‌افزارهایی استفاده کنید که از فرمت‌های باز پشتیبانی می‌کنند (مثل لیبره‌آفیس).
  • اسناد خود را در فرمت‌های باز مثل .odt، .ods یا .pdf ذخیره کنید و به اشتراک بگذارید (نه فرمت‌های انحصاری مثل .docx یا .xlsx).
  • در پروژه‌های کاری برای استفاده از استانداردهای باز فشار بیاورید.
  • اطلاع‌رسانی کنید. بسیاری از افراد اصلاً متوجه نیستند که فرمت فایل‌ها می‌تواند آن‌ها را زندانی کند.

امروز یک دقیقه وقت بگذارید و به فایل‌هایی که ایجاد می‌کنید فکر کنید. آیا این فایل‌ها واقعاً متعلق به شما هستند؟

روز آزادی اسناد و لیبره‌آفیس

لوگوی روز آزادی اسناد

چهارشنبه، ششم فروردین روز آزادی اسناد است و لیبره‌آفیس آن را جشن خواهد گرفت.
در این روز، سه وبینار در ساعت‌های ۱۳ و ۱۸ و ۲۳ برگزار خواهد شد که در آن‌ها به تاریخچهٔ فرمت ODF و همچنین به اینکه چرا فرمت‌های استاندارد برای حاکمیت دیجیتال اهمیت به‌سزایی دارند، پرداخته خواهد شد.
برای شرکت در وبینارها، می‌توانید به نشانی زیر متصل شوید:

https://jitsi.documentfoundation.org/dfd2025

روز آزادی اسناد یک رویداد جهانی است که هدف آن ترویج استفاده از فرمت‌ها و استانداردهای باز در اسناد دیجیتال است. این روز به کاربران و سازمان‌ها کمک می‌کند تا از فناوری‌های آزاد و غیروابسته به‌جای یک نرم‌افزار خاص استفاده کنند و به این ترتیب، استقلال، دسترسی بلندمدت و امنیت بیشتری در مدیریت اسناد داشته باشند.

حمایت آلمان از لیبره‌آفیس

ایالت شلسویگ-هولشتاین در آلمان در حال انتقال ۳۰,۰۰۰ کامپیوتر از مایکروسافت‌آفیس به لیبره‌آفیس است تا از این طریق وابستگی خود به غول‌های فناوری غیراروپایی را کاهش دهد. این اقدام به بهبود حاکمیت دیجیتال، دسترسی عمومی به کدهای نرم‌افزاری و تشویق سایر ادارات عمومی به پیروی از این الگو کمک می‌کند.
رئیس دفتر دولتی این ایالت نیز بر اهمیت استقلال فناوری و تأثیرگذاری بر فرآیندهای IT تأکید کرده و اعلام کرده که نرم‌افزارهای متن‌باز باید به استانداردی در ادارات دیجیتال تبدیل شوند.

لیبره آفیس 25.2 منتشر شد

بنیاد مستندات، انتشار لیبره آفیس نسخه 25.2 جامعه (community) با ویژگی‌های جدید و تعداد زیادی رفع اشکال را اعلام کرد. لیبره آفیس برای ویندوز (پردازنده های اینتل و آرم)، macOS (پردازنده‌های اپل سیلیکون و اینتل) و لینوکس (اینتل در قالب DEB و RPM) عرضه می‌شود که شما می‌توانید متناسب با رایانه خودتان آن را از آدرس دانلود همیشگی لیبره آفیس دریافت و نصب کنید:

https://www.libreoffice.org/download/

برای دیدن ویژگی‌های جدید لیبره آفیس 25.2 که از شماره‌گذاری جدید مبتنی بر سال و ماه میلادی استفاده می‌کند، به آدرس زیر مراجعه کنید:

https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/25.2

در این نسخه جدید، علاوه بر ویژگی‌های جدید و جذابی که در صفحه ویکی به آن‌ها اشاره شده، اشکالات بسیاری مرتبط با خط و زبان فارسی حل شده است. حل چند مشکل در مورد چینش متن کشیده (justified) نمونه‌ای از این رفع اشکال‌ها است.

با توجه به این بهبودهای مهم، پیشنهاد می‌کنم برای استفاده بهتر از زبان فارسی در لیبره آفیس، نسخه 25.2 را دانلود و نصب کنید.