چالش شمارش کلمات در لیبره‌آفیس

در نگارش مقالات علمی، پایان‌نامه‌ها یا متونی که دارای محدودیت تعداد کلمات هستند، نویسندگان اغلب با یک چالش رایج مواجه می‌شوند: آیا محتوای پانویس‌ها، پی‌نوشت‌ها و کادرهای متنی باید در شمارش کلمات لحاظ شوند یا خیر؟

ابزار شمارش کلمات لیبره‌آفیس متأسفانه انعطاف‌پذیری لازم را ندارد و تمامی متون موجود در سند را محاسبه می‌کند، از جمله:

  • توضیحات اضافی در پانویس‌ها
  • ارجاعات در پی‌نوشت‌ها یا یادداشت‌های پایان
  • ینوشته‌های داخل کادرهای متنی (که ممکن است نمودار یا توضیح تصویر باشند)

این مسئله برای نویسنده‌ای که با محدودیت کلمات مواجه است، دشوار و آزاردهنده بوده و او را مجبور به محاسبهٔ دستی یا روش‌های زمان‌بر دیگر می‌کند.

چه باید کرد؟ 🤔

یک راه‌حل ساده و کاربردی برای این مشکل وجود دارد که قبلاً در واژه‌پرداز مایکروسافت ورد پیاده‌سازی شده است.

واژه‌شمار در وُردهمان‌طور که در تصویر مشخص است، یک چک‌باکس ساده در پایین پنجره وجود دارد با عنوان: شامل کردن کادرهای متنی، پانویس‌ها و یادداشت‌های پایانی.

اگر کاربر بخواهد تعداد کلمات بدون احتساب پانویس‌ها، پی‌نوشت‌ها و کادرها را بداند، کافی است تیک این گزینه را بردارد. بلافاصله آمارهای نمایش‌داده‌شده (تعداد کلمات، نویسه‌ها و…) به‌روزرسانی شده و اعداد جدید نشان داده می‌شود. در مایکروسافت ورد، این تنظیم حتی بر شمارش کلماتی که در نوار وضعیت (در پایین صفحه) نمایش داده می‌شود نیز تأثیر می‌گذارد. به این معنا که با برداشتن تیک این گزینه در پنجرهٔ گفتگو، عدد داخل نوار وضعیت نیز به‌طور خودکار تغییر کرده و تعداد کلمات بدون احتساب پانویس‌ها را نشان می‌دهد. این یکپارچگی، کار با برنامه را آسان‌تر می‌سازد.

اضافه شدن چنین قابیتی قبلاً از لیبره‌آفیس هم درخواست شده (اینجا) اما متأسفانه با اینکه ده سال هم از آن گذشته، هنوز پیاده‌سازی نشده است!
افزودن این چک‌باکس نه تنها یک نیاز واقعی کاربران را برآورده می‌کند، بلکه با الگوبرداری از یک راه‌حل موفق و ساده در نرم‌افزاری انحصاری، می‌تواند قابلیت‌های یک نرم‌افزار آزاد (لیبره‌آفیس) را برای طیف گسترده‌تری از کاربران، از جمله نویسندگان حرفه‌ای و دانشگاهیان، بهبود بخشد.

درون‌ریزی و برون‌ریزی کلمات

گمان نکنم در این عالَم انسان عاقلی پیدا بشود که دلش بخواهد کاری را که یک بار انجام شده و به سرانجام رسیده دوباره از همان اولش شروع بکند.
اما این چه ربطی به نرم‌افزار آزاد لیبره‌آفیس دارد؟

تصحیح خودکار کلمات در لیبره‌آفیس

یکی از قابلیت‌های مفید لیبره‌آفیس قابلیت تصحیح خودکار کلمات است. هر کاربری بسته به نیاز خود در طول زمان مجموعه‌ای از کلمات را در پایگاه دادهٔ این بخش از برنامه جمع‌آوری می‌کند. کاربر دیگری ممکن است مجموعه‌کلمات دیگری را جمع کند.
در این میان من اگر بخواهم از بانک کلماتی که شما ساخته‌اید استفاده کنم، باید چه بکنم؟ آیا راهی وجود دارد که بشود بانک کلمات را به لیبره‌آفیس تزریق کرد و یا اگر بانکی ساخته شده است، از دل لیبره‌آفیس بیرونش کشید و به لیبره‌آفیس کاربر دیگری انتقالش داد؟

متأسفانه نه!
برای همین با خودم گفتم اگر در گام اول این کمبود را به برنامه‌نویسان لیبره‌آفیس گزارش کنم، شاید امیدی ایجاد کند تا این قابلیت مفید به لیبره‌آفیس افزوده شود. این گزارش را از اینجا می‌توانید بخوانید و حتی خودتان آن را تکمیل‌تر کنید.

پانوشت دوستونه

سؤال: آیا در واژه‌پرداز لیبره‌آفیس می‌توانم پانوشتِ (Footnote) دوستونه داشته باشم؟

پاسخ:
فعلاً خیر.
حتی در وُرد هم تنها در صورتی که فرمت سند DOCX باشد، می‌توانید پانوشت دو یا چندستونه داشته باشید.

تبدیل PDF به متن

وقتی یک PDF را با لیبره‌آفیس ویرایش می‌کنید، لیبره‌آفیس محتوای آن را در برنامهٔ Libreoffice Draw باز می‌کند که البته ویرایش متن در آن دشوار است.
حسین در اینجا به تیم لیبره‌آفیس پیشنهاد کرده قابلیتی را اضافه کنند که PDF مستقیماً به متن تبدیل شود تا خروجی گرفتن متن از آن راحت‌تر باشد.
در این گزارش یکی حسین گفته و یکی هم مشارکت‌کننده‌ای در تیم کنترل کیفیت.
او سفت و محکم ایستاده که توقعت نابه‌جا است و لیبره‌آفیس برنامهٔ تبدیل‌کننده PDF به متن نیست!
اگر فکر می‌کنید می‌توانید به روشن‌تر مسئله کمک کنید، شما هم در این گفت‌وگو مشارکت کنید.
نفع آن به همهٔ ما خواهد رسید.

ضعف‌های لیبره‌آفیس (۴)

این اِکسلی‌ها فقط با همین تکه‌کد فسقلیِ زیر می‌توانند تاریخ میلادی را به شمسی تبدیل کنند، آن‌هم بدون هیچ افزونه و ماکرویی!

[$-fa-IR,96] yyy/mm/dd

لیبره‌آفیسی‌ها چی؟

هیچی. فقط آه بکشند!

ضعف‌های لیبره‌آفیس (۳)

یکی از قابلیت‌های واقعاً مفید اِکسل قابلیت پُرکردنِ سریع یا اصطلاحاً Flash Fill است. متأسفانه این قابلیت مفید مطلقاً در صفحه‌گستردهٔ لیبره‌آفیس وجود ندارد و با اینکه پنج سال هم هست که اضافه‌شدنش درخواست شده، اما متأسفانه برنامه‌نویس علاقه‌مندی پیدا نشده که کدش را بنویسد.