یکی از چالش‌هایی که کاربران تازه‌کار در استفاده از لیبره آفیس (یا حتی وُرد) با آن مواجهند این است که از ویژگی جهت بند (paragraph direction) باخبر نیستند، و در نتیجه آن‌چه می‌نویسند، ممکن است به اشتباه چپ به راست باشد. در این صورت، با نوشتن یک عبارت انگلیسی، نمایش متن، هر چند با چینش سمت راست صفحه، دچار اختلال خواهد شد.

نسخه 26.8 لیبره آفیس این ویژگی بسیار مفید را به لیبره آفیس افزوده است که با تایپ متن فارسی، جهت متن به صورت خودکار تنظیم می‌شود، و این به صورت پیش‌فرض در Writer، Calc و Impress فعال است.

با کمک این ویژگی، نوشتن متن فارسی برای تازه‌کاران راحت‌تر خواهد شد، و علاوه بر آن، کاربران حرفه‌ای هم می‌توانند از حالت تشخیص جهت خودکار بند در کنار تنظیم دستی جهت آن برای حالت‌های مختلف استفاده کنند.

اگر به تنظیمات بند (Paragraph) در نسخه جدید Writer مراجعه کنید، این ویژگی را در Alignment > Properties می‌بینید که با علامت خوردن «Automatically set direction» نمایان است. در Calc و Impress نیز تنظیمات مشابهی وجود دارد.

بنیاد مستندات (TDF) انتشار لیبره آفیس نسخه 26.8 با ویژگی‌های جدید و تعداد زیادی رفع اشکال را اعلام کرد. لیبره آفیس برای ویندوز (پردازنده های اینتل و آرم)، macOS (پردازنده‌های اپل سیلیکون و اینتل) و لینوکس (اینتل در قالب DEB و RPM) عرضه می‌شود که شما می‌توانید متناسب با رایانه خودتان آن را از آدرس دانلود همیشگی لیبره آفیس دریافت و نصب کنید:

https://www.libreoffice.org/download/

برای دیدن ویژگی‌های جدید لیبره آفیس 26.8 که از شماره‌گذاری جدید مبتنی بر سال و ماه میلادی استفاده می‌کند، به آدرس زیر مراجعه کنید:

https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/26.8

در این نسخه نیز علاوه بر رفع اشکالات متعدد، بهبودهایی در زمینه خط و زبان فارسی نیز انجام شده است که در پست وبلاگی بنیاد مستندات و نیز یادداست‌های انتشار نسخه 26.8 قابل دیدن است. یکی از مهم‌ترین این بهبودها، تشخیص خودکار جهت متن راست به چپ و از جمله متن فارسی است. برای استفاده از خروجی بهبود یافته، می‌توانید نسخه 26.8 را دانلود و نصب کنید.

در نگارش مقالات علمی، پایان‌نامه‌ها یا متونی که دارای محدودیت تعداد کلمات هستند، نویسندگان اغلب با یک چالش رایج مواجه می‌شوند: آیا محتوای پانویس‌ها، پی‌نوشت‌ها و کادرهای متنی باید در شمارش کلمات لحاظ شوند یا خیر؟

ابزار شمارش کلمات لیبره‌آفیس متأسفانه انعطاف‌پذیری لازم را ندارد و تمامی متون موجود در سند را محاسبه می‌کند، از جمله:

• توضیحات اضافی در پانویس‌ها
• ارجاعات در پی‌نوشت‌ها یا یادداشت‌های پایان
• ینوشته‌های داخل کادرهای متنی (که ممکن است نمودار یا توضیح تصویر باشند)

این مسئله برای نویسنده‌ای که با محدودیت کلمات مواجه است، دشوار و آزاردهنده بوده و او را مجبور به محاسبهٔ دستی یا روش‌های زمان‌بر دیگر می‌کند.

چه باید کرد؟ 🤔

یک راه‌حل ساده و کاربردی برای این مشکل وجود دارد که قبلاً در واژه‌پرداز مایکروسافت ورد پیاده‌سازی شده است.

همان‌طور که در تصویر مشخص است، یک چک‌باکس ساده در پایین پنجره وجود دارد با عنوان: شامل کردن کادرهای متنی، پانویس‌ها و یادداشت‌های پایانی.

اگر کاربر بخواهد تعداد کلمات بدون احتساب پانویس‌ها، پی‌نوشت‌ها و کادرها را بداند، کافی است تیک این گزینه را بردارد. بلافاصله آمارهای نمایش‌داده‌شده (تعداد کلمات، نویسه‌ها و…) به‌روزرسانی شده و اعداد جدید نشان داده می‌شود. در مایکروسافت ورد، این تنظیم حتی بر شمارش کلماتی که در نوار وضعیت (در پایین صفحه) نمایش داده می‌شود نیز تأثیر می‌گذارد. به این معنا که با برداشتن تیک این گزینه در پنجرهٔ گفتگو، عدد داخل نوار وضعیت نیز به‌طور خودکار تغییر کرده و تعداد کلمات بدون احتساب پانویس‌ها را نشان می‌دهد. این یکپارچگی، کار با برنامه را آسان‌تر می‌سازد.

اضافه شدن چنین قابیتی قبلاً از لیبره‌آفیس هم درخواست شده (اینجا) اما متأسفانه با اینکه ده سال هم از آن گذشته، هنوز پیاده‌سازی نشده است!
افزودن این چک‌باکس نه تنها یک نیاز واقعی کاربران را برآورده می‌کند، بلکه با الگوبرداری از یک راه‌حل موفق و ساده در نرم‌افزاری انحصاری، می‌تواند قابلیت‌های یک نرم‌افزار آزاد (لیبره‌آفیس) را برای طیف گسترده‌تری از کاربران، از جمله نویسندگان حرفه‌ای و دانشگاهیان، بهبود بخشد.

در صفحه‌گسترده‌ها، سطرهای ابتدایی یک جدول نقش «سربرگ» را دارند و معمولاً در آن‌ها عنوان ستون‌ها یا توضیحات اصلی داده‌ها قرار می‌گیرد. زمانی که از داده‌های جدول چاپ (پرینت) می‌گیرید، اگر جدولی که باید چاپ شود بیش از یک صفحه باشد ، نبودِن این سربرگ‌ها در صفحات بعدی، خواندن و درک اطلاعات را دشوار می‌کند.

برنامهٔ صفحه‌گستردهٔ لیبره‌آفیس در تنظیمات چاپ (پرینت)، امکان تکرار خودکار یک یا چند سطر را در تمام صفحات فراهم کرده است. با این قابلیت، سربرگ جدول در هر صفحه دوباره پرینت گرفته می‌شود.
برای این کار به مسیر زیر بروید:

Format→Print Range→Edit

در پنجرهٔ بازشده و در قسمت Rows to repeat اگر می‌خواهید فقط سطر اول در هر صفحه تکرار شود، مقدار زیر را وارد کنید:

$1

و اگر می‌خواهید چند سطر ابتدایی (برای مثال دو سطر اول) تکرار شوند، از این قالب استفاده کنید:

$1:$2

در صورت نیاز، می‌توانید به همین روش و از بخش Columns to repeat، سربرگ ستون‌ها را هم برای تکرار شدن مشخص کنید.

پس از اعمال این تنظیم، سطرهای انتخاب‌شده در همهٔ صفحات چاپ‌شده نمایش داده می‌شوند و خروجی نهایی، ظاهری منظم‌تر و خواناتر خواهد داشت؛ بدون اینکه لازم باشد سربرگ‌ها در هر صفحه به‌صورت دستی تکرار شوند.